- _UCONTENTS
 

خانه ارسال نظرات تعرفه تبلیغات درباره ما عضویت تالار گفتگو نقشه سایت e خدمات الکترونیک

اورژانسهای ورزشی

آسیب ورزشی

توانبخشی ورزشی

رشته های ورزشی

روانشناسی ورزشی

پزشکی و ورزش

تغذیه ورزشی

ورزش بانوان

تناسب و سلامت

 خانه > ورزش و گروههای سنی/ورزش و مدرسه


نقش فعاليت بدني در حفظ سلامتي دانش آموزان

زنگ ورزش؛ مظلوم ابدي!نگاهی به نقش تربیت بدنی در سلامت دانش آموزان

 

در روزگار امروز، دور نگه داشتن كودكان و نوجوانان از فراگيري مهارت هايي چون اينترنت، رايانه، بازي هاي رايانه اي، ديدن برنامه هاي تلويزيوني و ويديويي جديد، نشان از واپس گرايي و دور ماندن از دنياي پيشرفت و ترقي است، اما فراگيري نيز مانند هر فرايندي نيازمند حد و مرزي است.

كنار گذاشتن عادت هاي نيكويي چون بازي و تفريح، فعاليت بدني يا ورزش و... و توجه بيمارگونه به فراگيري، نه تنها كودك و نوجوان را از جهت شخصيتي ناهمگون و نامتعادل بار آورده و او را به مرز جنون مي رساند، بلكه باعث ايجاد بيماري هاي جسماني در كودكان و نوجوانان مي شود. فصل درس و مدرسه آغازشده است، دوراني كه هرچند شيريني هاي خاص خود را دارد، اما اغلب با شروع فصل مدرسه عادت هايي چون ورزش و فعاليت بدني به بهانه درس و مدرسه و يا فراگيري مهارت هايي مهم تر از ورزش! به فراموشي سپرده مي شود و نتيجه، تبديل شدن دانش آموزان به افرادي تك بعدي، تنبل، افسرده و از همه مهم تر چاق و نامتناسب مي شود.در اين بحث سعي شده تا آخرين راهكارهاي پيشنهادي كلينيك مايو (Mayo clinic) يكي از معتبرترين مراكز پژوهشي _ پزشكي جهان براي افزايش فعاليت بدني در كودكان و نوجوانان و جلوگيري از ابتلا ي آنها به اضافه وزن مورد بررسي قرار بگيرد. بحث را در دو بخش اقدامات والدين و اقدامات اولياي مدرسه پي مي گيريم.

 

سرآغاز
امروزه كودكان و نوجوانان پيش از گذشته وقت خود را صرف تماشاي تلويزيون مي كنند و اين امر باعث كاهش ساعات ورزش آنها مي شود. سرگرمي هاي كودكان و نوجوانان تغيير كرده و بازي هاي شاد و كودكانه اي چون دوچرخه سواري، فوتبال، واليبال، وسطي و... آنها را سرگرم نمي كند و ترجيح مي دهند وقت خود را با تماشاي تلويزيون، بازي با بازي هاي رايانه اي، رايانه و... بگذرانند.

از سوي ديگر مربيان مدارس نيز نسبت به ورزش و لزوم بازي و تحرك كودكان و نوجوانان بي تفاوت شده اند و زنگ ورزش به زنگي براي جبران عقب ماندگي هاي درسي و... تبديل شده است و در مواردي نيز به بهانه اتلاف وقت زنگ ورزش كاملا حذف مي شود.

كودكان و نوجوانان براي رشد جسمي _ ذهني نياز مبرمي به ورزش دارند. اسكلت استخواني و ماهيچه ها براي رشد و نمو نيازمند تحرك و فعاليت بدني بوده و كار دستگاه هاي مختلف بدن به ويژه گردش خون و گوارش با فعاليت  بدني بهبود يافته و تنظيم مي شود. ورزش به آنها كمك مي كند تا خواب آرام و راحتي داشته باشند و صبح با انرژي كافي برخيزند.

از اين رو كاهش فعاليت بدني، باعث ايجاد اختلالاتي چون اضافه وزن و چاقي مفرط، بي خوابي، افسردگي، كسالت و تنبلي، هيجان و استرس، رشد نامتعادل و نامناسب اندام ها، اختلال در عملكرد دستگاه هاي بدن و.... مي شود و كودك و يا نوجوان به تدريج از جهت رفتاري و شخصيتي دچار اختلال شده و مشكلات جديدي به دنبال اين اختلال در او ايجاد مي شود.

طبق آمار رسمي سازمان بهداشت جهاني (WHO)، از ۳۰ سال پيش تاكنون به دليل بي توجهي به اهميت ورزش و فعاليت بدني در كودكان و نوجوانان، ميزان اضافه وزن در كودكان و نوجوانان ۳ برابر و ميزان ابتلا آنها به ديابت دوم كه ناشي از اضافه وزن است، ۲ برابر شده است و متأسفانه اضافه وزن و يا چاقي مفرط در كودكان اثرات بسيار نامطلوبي بر آنها داشته و آنها را به بالغيني چاق و بيمار تبديل مي كند؛ توجه داشته باشيد كه كودك چاق و كم تحرك ۳۰ سال پيش، اكنون كاملا بالغ شده و به بالغ چاق، تنبل، افسرده، عصبي و بيمار تبديل شده است و از اين روست كه پزشكان يكي از عمده ترين دلايل افزايش مرگ و مير ناشي از سرطان و سكته قلبي را بالغين چاق با زمينه چاقي دوران كودكي مي دانند.

پژوهشگران، چاقي را بيماري قرن اخير به ويژه در كودكان و نوجوانان مي دانند؛ اما معتقدند با اتخاذ تدابير ساده و البته مهمي چون تحرك و تغذيه مي توان بر آن غلبه كرد.


اقدامات والدین

در اولين قدم، زندگي راحت را از او دريغ كنيد! استفاده از آسانسور، سرويس مدرسه (حداقل براي يك مسير)، ماشين شخصي و هر عاملي كه باعث كاهش حركت فرزندتان مي شود، ممنوع كنيد.

در قدم بعدي برنامه منظمي را طراحي كنيد كه در اين طرح حداقل يك ورزش گنجانده شده باشد؛ ترجيحا ورزش هايي چون شنا، پياده روي، كوهنوردي، دوچرخه سواري، بسكتبال و فوتبال را انتخاب كنيد كه به تحرك بيشتري نياز دارند، چرا كه باعث مي شود كالري بيشتري مصرف شود.

دكتر ادوارد لاسكوسكي سرپرست بخش ورزش و فيزيوتراپي كلينيك مايو معتقد است: «بهترين شيوه اجراي دقيق برنامه هاي ورزشي، همراهي والدين با فرزندان است؛ اين مسأله باعث ترغيب آنها به ورزش و فعاليت بدني مي شود. از سوي ديگر به دليل برنامه ريزي همزمان والدين و فرزندان احتمال به هم خوردن برنامه ها كمتر است.»

وي در ادامه مي افزايد: «علل متفاوتي براي كاهش فعاليت بدني كودكان و نوجوانان وجود دارد، اما از عمده ترين دلايل آن مي توان به؛ تماشاي بيش از حد تلويزيون، بازي هاي رايانه اي و ويديويي، اينترنت، بي  اعتنايي اوليا مدرسه به لزوم فعاليت بدني اشاره كرد.»

پژوهش ها نشان مي دهد سندرم چاقي كودكان، ارتباط مستقيمي با تماشاي تلويزيون دارد؛ به طوري كه كودكان و نوجواناني كه بيش از ۵ ساعت در روز تلويزيون تماشا مي كنند، ۸ برابر بيشتر از همسالان خود كه فقط ۲ ساعت در روز تلويزيون تماشا مي كنند، در معرض خطر ابتلا به سندرم چاقي هستند.

دكتر لاسكوسكي گام سوم را كنترل ميزان ساعات تماشاي تلويزيون و در مرحله بعد بازي هاي رايانه اي، اينترنت و... مي داند.

عده اي از پژوهشگران نيز معتقدند صحبت كردن با تلفن از ديگر عوامل كاهش تحرك در كودكان و نوجوانان است؛ از اين رو والدين بايد كنترل ويژه اي بر روي اين عادت نامناسب كودكان، و به ويژه نوجوانان داشته باشند.

دكتر لاسكوسكي معتقد است نوع ورزش انتخابي، يكي از عوامل تأثيرگذار بر ادامه روند فعاليت بدني كودكان و نوجوانان است. او در ادامه مي افزايد: «هر كودك براي كاهش و كنترل وزن، نيازمند نوعي ورزش است؛ چرا كه افراد از جهت فيزيك بدني، ميزان تجمع چربي در بدن، محل تجمع چربي، استعداد انجام فعاليت هاي بدني و آمادگي ذهني و رواني براي انجام فعاليت بدني متفاوت هستند؛ بنابراين براي انتخاب نوع فعاليت بدني توجه به چند نكته ضروري است:

* بسياري از كودكان و نوجوانان علاقه اي به بازي ها و فعاليت هاي جمعي ندارند و حضور در جمع، باعث ايجاد هيجان و استرس در آنها مي شود و اين حس، مانعي جهت بازي و تحرك آنها است؛ اما عده اي نيز تنها در حضور جمع به فعاليت بدني علاقه  نشان مي دهند. بنابراين براي انتخاب نوع بازي _ گروهي يا انفرادي _ فرزندتان را به خوبي روانشناسي كنيد و دريابيد كه از ورزش انفرادي لذت مي بريد يا گروهي.

* مدت زمان مورد نياز براي تحرك و بازي فرزندتان چه ميزان است؟ مي توانيد با مشورت پزشك و تشخيص ميزان اضافه وزن فرزندتان به راحتي برنامه ريزي كنيد.

* ويژگي ورزش انتخابي چيست؟ به عبارتي ورزش انتخابي بر روي چه مهارتي تأكيد دارد. مثلا اين كه باعث افزايش سرعت، چابكي و تناسب اندام شده و يا در افزايش استقامت بدن، كشيدگي عضلات و افزايش قد تأثيرگذار است. توجه كنيد گاه كودك يا نوجوان چاق نيست، اما به تنبلي و افسردگي مبتلا است كه اين خود زمينه ساز چاقي است؛ بنابراين انتخاب ورزش هايي كه او را چابك و چالاك كند، توصيه مي شود.

* اگر فرزندتان در دوره بلوغ و يا نزديك به آن قرار دارد، ورزش بايد باعث كاهش اثرات نامطلوب جسمي _ رواني ناشي بلوغ شده و بر تكامل جسمي _ رواني فرزندتان تأثير مثبت داشته باشد.

* از جهت روانشناسي، ورزش انتخابي را بررسي كنيد و دريابيد ورزش مورد نظر چه كاركردي براي فرزندتان دارد.

* شيوه صحيح انجام ورزش انتخابي را فرا گرفته و به فرزندتان نيز بياموزيد.

* بررسي كنيد كه روند كاهش وزن فرزندتان با انجام چه ورزشي تسريع مي شود و همان ورزش را انتخاب كنيد؛ توجه به علاقه فرزندتان را نيز فراموش كنيد.

علاوه بر ورزش، رعايت رژيم غذايي مناسب بسيار تأثيرگذار است. حذف تدريجي مصرف خوراكي هايي چون، چيپس، پفك، غذاهاي پرچرب و سرخ شده، برنج، شيريني، بستني و شكلات _ در اين دو مورد مصرف بسيار اندك در طول يك هفته مانعي ندارد _ نوشابه هاي گازدار، آبميوه هاي غيرطبيعي و... بسيار مهم است.

 

اقدامات اولياي مدرسه

كودكان و نوجوانان ساعات بسياري را در مدرسه سپري مي كنند، به ويژه اين كه اين ساعت ها جزو ساعت هاي مفيد و زنده آنها محسوب مي شود، بنابراين با برنامه ريزي دقيق مي توان گام هاي مهمي جهت سلامت كودكان و نوجوانان برداشت.

يكي از مهم ترين وظايف اولياي مدرسه، برنامه ريزي دقيق و منظم براي سوق دادن فعاليت هاي كودكان و نوجوانان در جهت صحيح است، اگر چه شيطنت و بازي لازمه سن كودكي و نوجواني است، اما مي توان با نظم بخشيدن به اين فعاليت ها به نتيجه مطلوب دست يافت.

دكتر لاسكوفسكي معتقد است؛ «انرژي نهفته در كودكان و نوجوانان بايد به شيوه هاي صحيح و جهت دار آزاد شود تا باعث عصبانيت، كلافگي، بيش فعالي و... آنها نشود و بهترين شيوه آزاد شدن انرژي آنها، ورزش و فعاليت بدني است.»

اولياي مدرسه با توجه به چند نكته، به راحتي مي توانند شرايط مناسبي را براي بازي و فعاليت كودكان و نوجوانان فراهم كنند؛

* صبحگاه، يكي از بهترين موقعيت ها براي ورزش و فعاليت بدني دانش آموزان است. اين زمان نه تنها اوج انرژي دانش آموزان است، بلكه انجام چند حركت ساده و در عين حال نشاط بخش، دانش آموزان را براي حضور در كلاس درس آماده مي كند.

* ساعت تفريح به جاي اجراي مقررات بي جا و ممانعت از فعاليت دانش آموزان، فعاليت آنها را سازمان دهي كنيد تا هم نظم رعايت شود و هم اين كه فعاليت بدني دانش آموزان متوقف نشود.

* تقسيم بندي دانش آموزان به گروه هاي مختلف و انجام بازي هاي ساده اي چون وسطي، واليبال، فوتبال و... از ديگر شيوه هاي افزايش فعاليت بدني دانش آموزان حتي براي ۱۰ دقيقه است.

* برگزاري مسابقات ورزشي بين دانش آموزان از ديگر شيوه هاي تشويق دانش آموزان به ورزش است.

* زنگ ورزش مظلوم ترين و در عين حال مهم ترين ساعت زندگي دانش آموزان است! سعي كنيد به هيچ وجه و به هيچ بهانه اي زنگ ورزش حذف نشود.

* مسئولين مدرسه مي توانند با در نظر گرفتن بودجه اي مخصوص براي ورزش دانش آموزان، ورزشگاهي را انتخاب كنند و دانش آموزان براي ساعات ورزش به ورزشگاه بروند.

* تنوع در انتخاب نوع ورزش؛ دانش آموزان را به ورزش ترغيب مي كند. امكاناتي فراهم كنيد كه دانش آموزان بتوانند حتي در مدرسه براي ساعتهاي ورزش خود، ورزش هاي متنوعي را انتخاب كنند.
و در پايان اين كه همان طور كه والدين بايد به تغذيه فرزندشان توجه كنند، اوليا مدرسه نيز بايد با كنترل بوفه مدارس بتوانند سلامت دانش آموزان را تضمين كرده و تكميل كننده فعاليت والدين براي كاهش و كنترل وزن دانش آموزان باشند.

 

مترجم: مهتاب صفرزاده خسرو شاهي

منبع: http://www.Mayoclinic.com

 

مطالب مرتبط:

* محاسن و نقش تکاملی بازی در کودکان و اطفال

چاپ مطلب ارسال برای دوستان

 

 

 

 

  نقشه سایت | عضویت | درباره ما | تعرفه تبلیغات | ارسال نظرات | خانه  

حقوق این سایت متعلق به موسسه طب ورزش پارس می باشد.

هرگونه برداشتی از مطالب با ذکر منبع (www.sportmedicine.ir) بلامانع است.  

طراحی شده توسط شرکت سامانه های هوشمند مصباح شارژ