- _UCONTENTS
 

خانه ارسال نظرات تعرفه تبلیغات درباره ما عضویت تالار گفتگو نقشه سایت e خدمات الکترونیک

اورژانسهای ورزشی

آسیب ورزشی

توانبخشی ورزشی

رشته های ورزشی

روانشناسی ورزشی

پزشکی و ورزش

تغذیه ورزشی

ورزش بانوان

تناسب و سلامت

 خانه > پزشکی و ورزش/ورزش و سیستم غدد درون ریز


دیابت و ورزش ( Diabetes an exercise )

پیش زمینه
دیابت شرایط و بیماری است که در آن بدن در انتقال قند از خون به بافتها دچار مشکل می شود که این امر ناشی از کمبود تولید انسولین یا ناتوانی در عملکرد انسولین می باشد. انسولین که از لوزالمعده ( پانکراس ) ترشح می گردد سبب انتقال گلوکز یا همان قند از خون به بافت ها می گردد که این قند در بافت ها برای تولید انرژی مصرف می گردد. حال اگر تولید انسولین کم باشد( دیابت تیپ یک ) یا نسبت به عملکرد انسولین در بدن مقاومت ایجاد گردد( دیابدیابت و ورزش ( Diabetes an exercise )ت تیپ دو ) در این موارد قند در خون باقی مانده و به بافتها انتقال نمی یابد و در نتیجه قند خون بالا می رود و قند بالای خون مثل یک سم سبب بروز آسیب به عروق و اعضای بدن خواهد شد. در کل حدود 90 درصد بیماران دیابتی در جامعه دیابت نوع II دارند و در این گروه تولید انسولین حتی افزایش یافته است اما سلول های بدن به انسولین مقاومت پیدا کرده اند و لذا انسولین نمی تواند قند را از خون به درون این سلول ها انتقال دهد.

فواید انجام ورزش در افراد دیابتی
• ورزش سبب تسهیل استفاده بدن از انسولین می گردد و این امر سبب کنترل و کاهش قند خون می گردد.
• ورزش سبب سوختن چربی بدن می گردد که این امر به کاهش وزن و افزایش حساسیت بدن به انسولین ( کاهش مقاومت به انسولین ) منجر می شود.
• ورزش سبب تقویت قدرت عضلانی در افراد دیابتی می گردد.
• ورزش سبب افزایش تراکم استخوان و قدرت استخوان های بدن می گردد.
• ورزش سبب کاهش فشار خون بالا در افراد دیابتی می گردد.
• ورزش سبب افزایش سطح کلسترول خوب ( HDL ) و کاهش سطح کلسترول بد ( LDL ) می گردد که این امر سبب کاهش احتمال بروز  عوارض قلبی عروقی در افراد دیابتی می گردد.
• ورزش سبب بهبود جریان خون عمومی بدن شده و ریسک بیماری قلبی کاهش می یابد.
• ورزش سبب افزایش احساس انرژی در فرد و افزایش کارایی فردی می شود.
• ورزش استرس را کاهش می دهد و اضطراب و فشارها را روی فرد کاهش می دهد.
• ورزش احتمال بروز علائم و عوارض دراز مدت ناشی از دیابت مثل بیماری های کلیوی، قلبی عروقی و عصبی را کاهش می دهد.
• ورزش سبب افزایش توانایی عضله در جذب قند از خون و کمک به کاهش قند خون می گردد( در ورزش توانایی عضله در جذب قند خون 20 برابر افزایش می یابد.)

چه ورزش هایی برای افراد دیابتی توصیه می شود
لازم است قبل از پرداختن به ورزش حتما" با پزشک خود مشاوره کنید تا بدانید چه نوع ورزشی برای شما مناسب است. پزشک با در نظر گرفتن سطح کلی سلامتی شما ورزش مناسب را به شما توصیه خواهد نمود. دو نوع ورزش برای افراد دیابتی مفید است: ورزش های هوازی و تمرینات تقویت قدرت عضلانی.
ورزش های هوازی در افراد دیابتی مبتلا به نوع II بسیار مفید است. از آنجا که این افراد اغلب اضافه وزن دارند و تحرک کمی دارند ورزش های هوازی کم فشار مثل پیاده روی و رکاب زنی روی دوچرخه ثابت  به آنها توصیه می گردد. اصولا" ورزش هایی را هوازی می گوییم که سبب تحریک تعداد و عمق تنفس شده و ضربان قلب را در حد معقول افزایش دهند. این ورزش ها در کنترل وزن افراد دیابتی بسیار موثرند. بهترین حالت انجام این ورزش ها انجام آنها به تعداد 5 بار در هفته و هر بار به مدت 60-40 دقیقه است که البته باید توجه گردد که شدت انجام حرکات ورزشی در حد متوسط سبب ارتقای سلامتی می گردد و ورزش بسیار شدید برعکس قند خون را افزایش می دهد. رسیدن به سطح نهایی قطعا" نیاز به زمان دارد و فرد باید به تدریج از یکی دو روز در هفته و هر بار 20-10 دقیقه شروع کند و به تدریج به هدف نهایی که اشاره شد برسد. چنانچه به خاطر دیابت دچار اختلال در اعصاب اندام تحتانی شده اید شاید پزشک به شما ورزش های هوازی را که فشار کمی بر پا وارد می کنند به شما توصیه کند که از نمونه های این ورزش ها می توان به شنا در استخر و رکاب زنی روی دوچرخه در جا اشاره نمود.
تمرینات تقویت کننده قدرت عضلانی برای افراد مبتلا به دیابت که هنوز دچار عوارض بیماری شده اند بسیار مناسب است و می تواند منجر به افزایش توده ی عضلانی فرد، کاهش چربی بدن و افزایش جذب قند  و گلوکز خون به درون عضلات و به تبع آن کنترل بهتر قند خون در فرد دیابتی شود. بر اساس توصیه ی کالج طب ورزش آمریکا پرداختن به ورزش های تقویت عضله حداقل دو بار در هفته باید انجام گیرد که در هر بار تمرین لازم است ورزش های مناسب برای تقویت 10-8 گروه عضلانی مهم بدن با انجام 12-8 بار از هر حرکت ورزشی صورت گیرد. یعنی در هر ست از تمرین هر حرکت 12-8 مرتبه تکرار گردد.
به طور کلی آنچه مهم است این است که هر نوع ورزشی را انجام می دهید، آنرا به صورت پیوسته و نه گاه گاه انجام دهید، قبل از شروع ورزش به مدت 10-5 دقیقه خود را به آرامی گرم کنید و در این امر از حرکات کششی مناسب استفاده کنید.
سپس پس از پایان ورزش با پیاده روی یا حرکات کششی سبک طی مدت 5 دقیقه خود را به آرامی سرد کنید.
ورزش پیوسته و با شدت متوسط در کنار تغذیه ی مناسب و داروهای کنترل قند بهترین پیش آگهی دراز مدت را برای بیماران دیابتی به همراه دارد.

تحت چه شرایطی فرد می تواند ورزش کند
پس از معاینه توسط پزشک، وی شما را از نظر درگیری اجتماعی قلبی-عروقی و عروق کرونر و قند خون بررسی می کند و توصیه هایی به شما خواهد کرد. از جمله هنگامی ورزش می توانید ورزش انجام دهید که:
• قند خون شما کمتر از 250 باشد
• علائمی از درگیری شبکیه ی چشم یا اعصاب یا کلیه نداشته باشید
• مشکل خاص قلبی-عروقی  مثل آنژین صدری یا گشادی قلبی-عروقی نداشته باشید
• مشکل خاص طبی که ورزش آنرا تشدید کند نداشته باشد

آیا ورزش در افراد دیابتی می تواند عوارض هم داشته باشد
بله، کاهش شدید قند خون می تواند طی ورزش رخ دهد. فعالیت بدنی در افراد مبتلا به دیابت سبب تشدید اثر انسولین می گردد و از سویی جذب قند از خون به درون عضله چندین برابر می گردد. این دو عامل سبب افت قند خون طی ورزش متوسط می گردد و چنانچه این افت قند شدید باشد سبب بروز علائمی مانند تعریق، تپش قلب، لرز، گرسنگی شدید، سردرد و گیجی می شود. لذا به محض ایجاد این علائم طی انجام ورزش باید آنرا فورا" متوقف نمود و استراحت کرد، در صورت امکان قند خود را با دستگاه چک کنید، چنانچه سطح قند خون شما زیر 100 بود یا هنوز احساس می کردید که علائم شما رفع نشده دوباره به ورزش نپردازید. در هنگام ورزش هم لازم است هر 30 دقیقه یکبار قند خود را با دستگاه چک کنید. پس از پایان ورزش هم از مواد قندی – نشاسته ای مناسب استفاده کنید. به خاطر حساسیت افزایش یافته به انسولین به دنبال ورزش( کاهش مقاومت به انسولین) که حدود 48-24 ساعت پس از ورزش هم باقی می ماند امکان دارد کاهش قند خون تاخیری تا 12 ساعت بعد از پایان ورزش رخ دهد که می توان با مصرف مواد مناسب نشاسته ای قبل و بعد از ورزش از بروز این امر جلوگیری کرد.
ورزش شدی یا طولانی در افراد دیابتی به خاطر تحریک ترشح هورمون های مقابله کننده با انسولین سبب افزایش قند خون خواهد شد لذا باید افراد دیابتی به صورت مستمر و با شدت متوسط به امر ورزش بپردازند.

توصیه های کلی برای ورزش در افراد دیابتی
• قبل از شروع برنامه ی ورزشی حتما" نظر پزشک خود را بپرسید که چه نوع ورزشی برای شما مفیدتر است.
• قبل از شروع و بعد از اتمام ورزش قند خود را چک کنید. چنانچه مدت انجام ورزش بیش از نیم ساعت باشد، هر نیم ساعت قند خود را چک کنید.
• از کفش مناسب و راحت و متناسب نوع ورزشی که انجام می دهید استفاده کنید.
• قبل و بعد از ورزش پاهای خود را کنترل کنید. هر گونه تاول یا زخم برای شما مهم است، چرا که می تواند به راحتی دچار عفونت گردد. بهتر است از جوراب های مناسب و نازک برای جلوگیری از تعریق زیاد کف پا و انگشتان پا استفاده شود که در صورت انجام این امر احتمال عفونت در پای شما کاهش می یابد.
• بعد از مدتی که به طور منظم ورزش نمودید لازم است دوز انسولین یا داروهای مصرفی شما کاهش یابد که انجام این امر به نظر پزشک شما بستگی دارد.
• قبل از شروع ورزش با انجام حرکات کششی به مدت 10-5 دقیقه خود را به آرامی گرم کنید و پس از خاتمه ی ورزش هم با پیاده روی آهسته طی 5 دقیقه خود را به آرامی خنک و سرد کنید.
• قبل و حین و بعد از ورزش مایعات فراوان مصرف کنید. نگذارید تشنه شوید و بعد مایعات مصرف کنید. هر نیم ساعت یک بار مایعات مناسب مثل آب مصرف کنید.
• حتما" با فرد دیگری که می داند شما مبتلا به دیابت هستید ورزش کنید تا در صورت لزوم به شما کمک کند و چنانچه دچار افت قند خون شدید در کنار شما باشد و شما را کمک کند.
• سعی کنید به صورت منظم و با شدت ملایم تا متوسط ورزش کنید. از ورزش شدید یا خیلی طولانی پرهیز کنید.
• از ورزش در هوای گرم و مرطوب پرهیز کنید.
• چنانچه دچار علائم کاهش قند خون مثل سردرد، احساس سبکی سر، تعریق شدید، لرز و تپش قلب شدید فورا" ورزش را قطع کنید و قند خود را چک کنید و در صورت پایین بودن قند خون از مواد غذایی شیرین استفاده کنید.

مطالب مرتبط:

  * ورزش و پیشگیری از سکته                                          *فشار خون بالا و ورزش
  * علل بروز معلوليت و ناتوانی                                          *تناسب و سلامت
  * بی خوابی (تعریف , علل و عوارض)                                *
اعتیاد به ورزش ( وابستگی ناسالم به ورزش) 
  * آسیب های ورزشی, پیشگیری و درمان                    *مرگ ناگهانی در ورزش
  * استرس و چاقی                                                    *استئو آرتریت ( آرتروز )
  * ورزش های تقویت کننده عضلات کف لگن                  *صرع و ورزش
  * ورزش و پوکی استخوان                                         *ورزش و درمان چاقی
  * ورزش در بیماران مبتلا به سرطان                            *درد ساق در ورزشکاران (shin splint )
  * سرطان سینه و ورزش                                           *آسیب سه گانه در ورزش بانوان

دکتر دانیال شریفی رضوی

 

چاپ مطلب ارسال برای دوستان

 

 

 

 

  نقشه سایت | عضویت | درباره ما | تعرفه تبلیغات | ارسال نظرات | خانه  

حقوق این سایت متعلق به موسسه طب ورزش پارس می باشد.

هرگونه برداشتی از مطالب با ذکر منبع (www.sportmedicine.ir) بلامانع است.  

طراحی شده توسط شرکت سامانه های هوشمند مصباح شارژ