- _UCONTENTS
 

خانه ارسال نظرات تعرفه تبلیغات درباره ما عضویت تالار گفتگو نقشه سایت e خدمات الکترونیک

اورژانسهای ورزشی

آسیب ورزشی

توانبخشی ورزشی

رشته های ورزشی

روانشناسی ورزشی

پزشکی و ورزش

تغذیه ورزشی

ورزش بانوان

تناسب و سلامت

 خانه > ورزش بانوان/ورزش و حاملگی


دیابت حاملگی ( Gestational diabetes mellitus )

پیش زمینه

اندازه گیری قند خون در بارداری

دیابت بارداری به شرایطی گفته می شود که افزایش قند خون برای اولین بار، در طی دوره بارداری دیده می شود. دیابت بارداری، تقریبا در 4 درصد از بارداری ها بروز می کند. علت دقیق دیابت باردای مشخص نیست، ولی وجود برخی از سر نخ ها، شما را در تشخیص زودرس این بیماری کمک می نماید.

با توجه به عوارضی که دیابت برای جنین و مادر باردار می تواند داشته باشد، پیشگیری و کنترل دیابت در طی دوران بارداری ضروری است.

علل ایجاد دیابت بارداری

تقریبا در اکثر زنان به دلیل تغییرات هورمونی که در طی بارداری ایجاد می گردد، درجاتی از اختلال عدم تحمل گوکز مشاهده می گردد. بدین معنا که مقدار قند خون آنها افزایش می یابد، ولی به اندازه ای افزایش نمی یابد که بتوان آن را بیماری دیابت در نظر گرفت. در طی سه ماهه سوم بارداری، تغییرات هورمونی مذکور، زن باردار را در خطر ابتلا به دیابت بارداری قرار می دهد. در طی بارداری افزایش یک سری از هورمون های مترشحه از جفت (جفت، اندام ارتباطی ای در ناحیه ناف نوزاد می باشد که همانند یک ریسمان، نوزاد را به رحم مادر متصل می کند)، به انتقال مواد غذایی از مادر به جنین و در نتیجه به پیشرفت رشد جنین کمک می کنند. بخش دیگری از هورمون هایی که در جفت تولید می شوند، برای پیشگیری از افت قند خون مادر ، عمل می کنند و این دسته از هورمون ها با متوقف کردن عملکرد انسولین، عمل می کنند. لذا در طی بارداری، این هورمون ها زمینه اختلال عدم تحمل گلوکز (افزایش قند خون) را فراهم می کنند.

در مقابل، بدن شما برای جلوگیری از افزایش قند خون مجبور خواهد بود انسولین بیشتری ترشح نماید تا قند به درون سلول ها منتقل شود و برای تولید انرژی در اختیار سلول های بدن شما قرار گیرد. سلول های موجود در لوزالمعده مادران، اغلب توانایی تولید انسولین بیشتر (در حدود 3 برابر حد طبیعی) را برای غلبه بر اثر هورمون های بارداری افزایش دهنده قند خون دارند. اگر چنانچه لوزالمعده نتواند انسولین را به میزان کافی ترشح کند، میزان قند خون افزایش می یابد و در نهایت منجر به بروز دیابت بارداری می گردد.

عوارض دیابت بارداری چیست

دیابت می تواند برای روی رشد و نمو جنین در طی بارداری اثر داشته باشد. در اوایل بارداری، دیابت مادر می تواند منجر به بروز نقص های مادرزادی و افزایش خطر سقط جنین گردد. بسیاری از نواقص مادرزادی، اثرات نامطلوبی را بر ارگان های مهم بدن مانند مغز و قلب دارند.

در طی سه ماهه دوم و سوم بارداری، دیابت مادر می تواند منجر به تغذیه و رشد زیاده از حد کودک گردد. داشتن نوزاد بزرگ و با وزن بالا، خطر زایمان های پردرد و سخت را افزایش می دهد؛ مثلا نوزادهای بزرگ اغلب برای تولد نیاز به عمل سزارین دارند و اگر به طور طبیعی متولد شوند، خطر آسیب به ناحیه شانه آنها وجود دارد و وزن بالای نوزاد همچنین باعث تاخیر در زمان زایمان و خطرات کمبود اکسیژن مغز نوزاد می شود.

به علاوه وقتی جنین بیش از حد تغذیه گردد و در نتیجه به دنبال آن سطح انسولین خونش افزایش یابد، پس از زایمان، احتمال افت شدید قند خون در نوزاد وجود دارد، زیرا دیگر آن مقادیر بالای قند را از خون مادر دریافت نخواهد کرد.

با توجه به عوارض فوق، بهترین اقدام پیشگیری از وقوع دیابت بارداری است. ولی اگر به هر دلیل مبتلا به دیابت بارداری شدید، با یک درمان مناسب می توانید علی رغم ابتلا به دیابت، یک نوزاد سالم به دنیا آورید.

چه کسانی در معرض خطر ابتلا به افزایش قند خون حاملگی هستند

عوامل زیر خطر ابتلا به دیابت بارداری را در طی دوره بارداری افزایش می دهند:

- داشتن  اضافه وزن قبل از بارداری (چنانچه وزنتان از وزن ایده التان ، 20 درصد و یا بیشتر، بالاتر است)

- اگر از نژادها و اقوامی با خطر بالا برای ابتلا به دیابت هستید.

- وجود قند در ادرار

- اختلال تحمل گلوکز و اختلال در گلوکز ناشتا (در این شرایط قند خون بالا است، ولی به حدی بالا نیست که بتوان آن را دیابت در نظر گرفت. به این حالت مرحله پیش از دیابت گفته می شود)

- سابقه خانوادگی ابتلا به دیابت (اگر مادر و پدر یا برادر و خواهر شما دیابت داشته باشند)

- سابقه تولد نوزاد بیش از 4 کیلوگرم در گذشته

- سابقه تولد نوزاد مرده در گذشته

- سابقه ابتلا به دیابت بارداری در بارداری قبلی میزان خطر دیابت بارداری را در دفعه بعد 2 تا 3 برابر می نماید.

- داشتن مایع آمنیوتیک بیش از حد (شرایطی که پلی هیدرآمینوس نامیده می شود)

به یاد داشته باشید بسیاری از زنانی که دیابت بارداری در آنها پیشرفت می کند، هیچ یک از عوامل خطر شناخته شده ابتلا به دیابت بارداری را ندارند.

دیابت بارداری چگونه تشخیص داده می شود

زنانی که در معرض خطر دیابت بارداری هستند، باید هرچه سریع تر به منظور تشخیص دیابت بارداری غربالگری گردند و سایر زنان نیز می بایست در هفته 24 تا 28 بارداری به منظور بررسی دیابت بارداری غربالگری گردند.

به منظور غربالگری دیابت، یک آزمایش به نام "تست تحمل گلوکز خوراکی" انجام خواهد گرفت. این آزمایش شامل نوشیدن سریع یک محلول شیرین که حاوی 50 گرم گلوکز است، می باشد. بدن این گلوکز را به سرعت جذب می کند که موجب افزایش قند (گلوکز) خون در طی 30 تا 60 دقیقه می گردد. یک ساعت پس از نوشیدن محلول شیرین، یک نمونه خون از بازوی شما می گیرند. نمونه خون نشان می دهد که چه میزان از محلول قندی توسط بدن استفاده شده است.

اگر مقدار قند خون، برابر و یا بیشتر از 140 میلی گرم در دسی لیتر باشد، به عنوان مقادیر غیر طبیعی و نامناسب در نظر گرفته می شود. اگر جواب تست تحمل گلوکز خوراکی نامناسب باشد، تست دیگری پس از  8 تا 10 ساعت ناشتایی (تست قند خون ناشتا) انجام خواهد شد.

با توجه به عوارضی که دیابت بارداری می تواند به همراه داشته باشد، در زنانی که در معرض خطر زیاد ابتلای به دیابت بارداری هستند، به دنبال مشاهده نتایج طبیعی یک تست غربالگری، به منظور تایید تشخیص، یک تست غربالگری دیگر نیز در هفته 24 تا 28 بارداری انجام خواهد گرفت.

دیابت بارداری چگونه کنترل می گردد

برای کنترل دیابت بارداری اقدامات زیر توصیه می گردد:

- پایش منظم سطح قند خون در طی روز (در مراحل اولیه توصیه می گردد که 4 بار در روز قند خون را با دستگاه های اندازه گیری قند خون کنترل نمایید:  قبل از صبحانه و 2 ساعت پس از هر وعده غذایی. برخی مواقع پایش قند خون قبل از همه وعده های غذایی نیز ممکن است لازم گردد. البته بعد از طی مرحله حاد، نیاز به این میزان اندازگیری نخواهد بود)

جنین

- بررسی ادرار به منظور وجود کتون ها (یک نوع اسید که وجود آن در ادرار نشان می دهد دیابت شما کنترل نشده است).

- از توصیه های غذایی که پزشک معالج تان به شما دستور داده است ، پیروی کنید. نظم غذایی یکی از مهم ترین موارد در کنترل قند خون در طی ساعات روز خواهد بود. بر همین اساس از شما می خواهند تا دریافت کالری تان را در چند نوبت در طی روز توزیع کنید.

- پس از کسب اجازه از پزشک معالج تان ، فعالیت بدنی و ورزش داشته باشید.

داشتن پیاده روی منظم در کنترل سطح قند خون بسیار مفید خواهد بود. برای جلوگیری از بروز عوارض در اثر فعالیت بدنی، حتما با پزشک تان مشورت نمایید.

- روند افزایش وزنتان را بررسی کنید. در طی دوران بارداری میزان افزایش وزن باید بین 7 تا 14کیلو باشد. در افرادی که بارداری را با چاقی و افزایش وزن آغاز می نمایند، این میزان افزایش وزن به ویژه در صورت ابتلا به دیابت بارداری باید کمترین مقدار باشد.

- در صورت نیاز، انسولین مصرف کنید. انسولین تنها داروی دیابتی است که مصرف آن در طی بارداری در صورت عدم کنترل قند خون توصیه می گردد.

- افزایش فشار خون تان را کنترل کنید

من چگونه مقدار قند خونم را پایش و کنترل کنم

پایش سطح گلوکز خون در طی روز به شما کمک می کند تا ببینید آیا برنامه غذایی و فعالیت بدنی ای که دارید برای کنترل قند خون شما مفید است و یا نیاز به تجویز انسولین اضافی برای حفظ رشد و نمو صحیح در فرزندتان دارید؟

پزشک معالج تان از شما می خواهد که مصرف غذای روزانه خود را یادداشت کنید و نیز با  یادداشت مصرف قند و شکر خانگی خود، از مصرف بی رویه قندهای ساده پرهیز نمایید.

اندازه گیری قند خون در بارداری

پایش قند خون شما مراحل پیچیده ای ندارد:

با ایجاد خراش کمی در نوک انگشتتان با یک ابزار نوک تیز (لانست: ابزاری شبیه یک سوزن کوچک و نوک تیز که دردی به همراه نخواهد داشت) و چکاندن یک قطره خون بر روی صفحه باریک تست و استفاده از یک گلوکومتر (وسیله سنجش قند خون) می توانید میزان قند خون خود را به راحتی تعیین نمایید.

نتایج را در دفترچه گزارش روزانه خود ثبت نمایید و سپس ابزارهای یک بار مصرف استفاده شده مثل سر سوزن و صفحه تست را دور بریزید (در یک کیسه یا قوطی پلاستیکی محکم و مناسب).

در هنگام مراجعه مجدد به پزشک خود، دفترچه ثبت قند خون خود را به همراه داشته باشید. بر اساس آن، پزشک شما می تواند تشخیص دهد که آیا قند خون شما به خوبی کنترل شده است یا خیر، و نیز می تواند تخمین بزند که آیا نیاز به ایجاد تغییراتی در برنامه درمانی شما هست یا خیر؟ 

در هنگام خرید گلوکومتر، پزشک شما یا داروساز داروخانه به شما نشان خواهد داد که چگونه از گلوکومتر استفاده کنید.

هدف از این بررسی ها و پایش ها این است که تا حد امکان، قند خون تان را در حدی نزدیک به حد طبیعی حفظ کنید.

مقادیر طبیعی قند خون در دوران بارداری با افراد دیگر متفاوت است.

میزان طبیعی این مقادیر به شرح زیر است:

مقادیر طبیعی قند خون

زمان آزمایش

گلوکز پلاسمای خون کمتر از 105

گلوکز خون کامل کمتر از 95

 ناشتا (قبل از صبحانه)

گلوکز پلاسمای خون کمتر از 140

گلوکز خون کامل کمتر از 120

دو ساعت پس از صرف وعده غذایی

 

اگر با اجرای برنامه درمانی، نتایج بالا حاصل نگردند، آن موقع پزشک شما انسولین درمانی را شروع می نماید.

 

دکتر حمیدرضا فرشچی

 

 

چاپ مطلب ارسال برای دوستان

 

 

 

 

  نقشه سایت | عضویت | درباره ما | تعرفه تبلیغات | ارسال نظرات | خانه  

حقوق این سایت متعلق به موسسه طب ورزش پارس می باشد.

هرگونه برداشتی از مطالب با ذکر منبع (www.sportmedicine.ir) بلامانع است.  

طراحی شده توسط شرکت سامانه های هوشمند مصباح شارژ